Topic- NANG·NI KA·SANIKO MESOKBO
Nehemia 5 –ni gimin skie ra·ani
(Tablatna Sastrooko poraibo)
Nehemia 5:11 “Na∙simangni ra∙enggipa sudko, uamangni a∙barangko, uamangni draka barirangko,
uamangni joitun bolni barirangko, aro uamangni nokrangko, aro uamangoniko na∙simangni
ra∙gimin tangkani, aro mini, draka bitchini, aro toni ritchaprakni bakrangko da∙alon
uamangna on∙pilbo ine anga na∙simangko mol∙mola.”
Kristianrang
ong∙e, kangalrangna dakchakna maiko dakna man∙gen ine an∙chingara antangtango
sing∙a. Jisu agana, ― “Kangalrang na∙simang baksa pangnan donga”‖
(Mati 26:11). Oe, uan ong∙chongmota. Indiba mamungkoba dakgijanina an∙ching
mamungoba pa∙sikna man∙ja. Jisuara an∙chingko kangalrangna maibakode dakchakaniko
nangnika. Sastroba dakchakna gita an∙chinga an∙chingni bakko dakna nanganiko
an∙chingna agana. An∙ching kangalrangko dakchakjaode, an∙chingara antangtangko
Kristianrang ong∙a ine aganna man∙ja. An∙ching ia kangalrangni
obostako Nehemiani golpoo nika. Jihudirangara Jerusalemko rikpiltaina
noktangona re∙baaha. Oe, Isolara Uni manderangko uko rikpiltaianiko nangnika. Indiba
Isolara Uni manderangko kangalrangko gisik ra∙anikoba nangnika. Isolni mande Jihudirangara,
minggipin obostakoba namatna nangachim. Uamangni a∙songo man∙e cha∙giparangara kangalrangna
namjachim. Ia obostara Jihudirangko Babylonni manderang uamangko Jerusalemoniko
rim∙e ra∙angna skanganong∙aha. Ia obostara Jihudirangni uamangni a∙songna
re∙bapilani ja∙manoba ong∙angengkuachim. Ia obostako a∙songo namatna gita
Nehemiara maiko dakaha uko an∙ching niatgen. Nehemiara maikai kangalrangna
dakchaka?
NEHEMIA 5:1–5.
Ia podrango mai ong∙a? Manderangara maina grapa?
Pod-1, Unon
uamangni jong ada Juhudirangni kosako manderangni aro uamangni jikgiparangni
namen grapani ong·aha. Pod 2, Maina chinga, chingni
depanterang aro chingni demechikrang bang·a.
Nehemia
Jihudirangni dolo damsan napeaha. Ua ua rikaniko dakangkuna gita uamangna
ka∙donganiko on∙aha. Indiba a∙songo pilakonde nama ong∙jachim. Oe, Nehemia
Jihudirangko uamangni bobilrangni kosako bilake dongna dakchakaha. Indiba
Jihudirango neng∙nikanirangba dongachim. Jihudi dilgiparanga aro rajani
derangara antangtangna tangkako man∙dapna kangalrangko jakkala. Obostarang
namen namjabea: bang∙a kangal nokdangrangan dakchakaniko man∙na grapaha. Mitam
nokdangrangde uamango mamung cha∙anian dongjani gimin matnangaha. Uamang
uamangni dedrangna mamung cha∙anikon on∙na man∙jaha. Mitamranga a∙songo
akkal-karap ong∙ani ba cha∙ani chu∙ongjani gimin matnangaha. Ia nokdangrangara
cha∙ani chu∙ongjani gimin antangtangni a∙arangko palaha. Da∙ode uamango mamungan
dongjaha. Mitam nokdangrangara grapaha maina uamanga Persiani kajinako gamna
gita tangkarangko srona nangaha. Uamangba tangkarangko man∙na gita uamangni dedrangko
nokolrang ong∙na palaha. Ia pilak dukniranga maini gimin ong∙a? Kajina gamna bang∙a
aro akkal-karap ba cha∙ani chu∙ongjani gimin. Ia minggni obostarang a∙songo
kangal nokdangrangko dakchakaniko man∙na grapna nangataha.
Nokdangni
pagipa uni bak kajinako gamna man∙jaode mai ong∙a? Unon ua uko gamna tangkako
ra∙srona nanga. Ong∙jaode ua uni a∙ako see on∙e tangkako srona nanga. Ua uni ra∙srogimin
tangkako bilsisani gisepo chotpilna man∙jaode uni a∙ako ua tangka nokgipana on∙na
melia. Bilsi sani gisepo ua tangkako man∙jaode una mai ong∙a? Unode ua uni nokdangni
mitam manderangko nokolrang ong∙na paltelna nanga. Indake dake dake,
nokdangrangara uamangni dedrangkon tangka nokgiparangna pala. Ia bi∙sarangara
unikode loanko chotna gita kam ka∙na nangaha. Janggi tangao an∙chingni
ong∙gijako basee ra∙ani gimin an∙chinga indakgipa dukrango ga∙aka.
Basakobade an∙ching saaniko man∙a ba kamrangko gimaata. Nehemiani ki∙tapo basakobade
sorkarini niamrang namjani gimin an∙chingna agana. Ia niamrang manderangko
kangal ong∙ata. Indake mitam manderangara silroroa aro mitamrang kangal
ong∙roroa. Uamango chol dongja.
Nehemiani
aro an∙chingni somoioba, sorkarirangara pangnande manderangna namja. Uamang
niamrangko daka jean manderangko tangkarangko srona nangata unikode chotpilna
man∙ja. Sastro ia obostani giminan agana. Uan maidakgipa Isolni gimin
an∙chingna kattako on∙a?
NIAMNI GISIK
(Neh. 5:6–8) Neh.
5:6–8 ko poraibo (Re∙o. 21:2–7 koba poraibo).
Ia podrangni mesoka gita, Nehemiara maina
dongtogijaniko man∙a?
Nokol
itaniara namja ine da∙alode an∙chinga uia. Indiba Sastroni somoirangode, nokol
itaniara salantini janggi tanganio ong∙ronggimalsa ong∙pilaia. Ma∙a-paaba nokol
ong∙bana man∙a. Ba uamangara detangko nokol ong∙na palnaba man∙aia. Niamchin
ma∙a-paana uamangni depante ba demechikrangko palna gita on∙a. Indiba Isolara
jakgitelaniko namnika. Uni gimin, nokolrangni gimin Ua niamko dakaha. Nokolni nokgiparangara
ua nokolrangko bilsi sniprako jakgitel watna nanga. Ia niamchi, Isolara Uni
manderangko chelchaka. Ua uamangko pangnajolna nokol ong∙kamaianiko nangnikja.
Isolni niamba Ua Uni manderangko jakgitel ong∙e donganiko nangnika an∙chingna
mesoka.
Isolni
niamo, nangan somoio tangkako srona gita Uni manderangna on∙a. Indiba sudko
ra∙na gita niam ong∙ja. Sud-ara tangkako srogipani tangkako jakkalahanina
on∙dapgipa tangka ong∙a. (Tangkako ra∙sroao Isolni niamrangko poraibo – Re∙o. 22:25–27;
Levi. 25:36, 37; Deut. 23:19, 20 rangoniko.) Jihudi tangka nokgiparangde uamangni
a∙song wilwilao donggiparang gitade agrede sudko ra∙ja. Jihudi tangka srona on∙giparanga
japrako ritchaprako gong∙sakosan ra∙a. Uan bilsi sao ritcha-o gong chigni
ga∙aka. Indiba uamangni a∙song wilwilao donggipa gipin jatrangde sudko ritchaprako
gong sotbonga (tangka bisilko sroanina) aro ritcha-o ritchasa (100 percent)
sudko mi ba gom mi-na bilsi sao ra∙a! Aiao! Uan bang∙bejok. Indiomangba manderangara
uamangni derangko ua ra∙srogimin tangkako chotna gita nokolna pala! Indake, ua
niamara Jihudi tangka srona on∙giparangara mingsaosan mangmang ong∙gijako daka
an∙chingna mesoka. Uamangara tangka srogiparangoniko sudko ra∙a (Neh. 5:10).
An∙chingni agangimin gita, sud-ara ritchaprako gong∙sasan. Indiba Isolara Uni
manderangkoara sud ingipakon je percent-oba ra∙jachina agana. Neh. 5 o, tangka
gro nangstapgiparangmangba ua sudrangni gimin jrim jrim donaia. Indide
Nehemiara mainasa ka∙onangskajok?
Nehemiara
ia golmalko rang∙sande namatjahako na∙a nikama? Ua uani gimin chanchina somoiko
ra∙aha. Unikosa ua kam ka∙a. Oe, ua Jihudi tangka srona on∙giparanga ua gipin a∙songni
manderang gitade sudko bang∙ede ra∙jachim. Indiba Nehemia agana: Jihudi tangka
srona on∙giparang ong∙gijako daka – jekoba aganbo. Uamang Isolni niamko pe∙a.
Uamang niamni gisikni ba bebeni kosako papko daka. Neng∙nikbean somoirango,
saksa sakgipinko dakchakaniara an∙chingni dakna nanggni kaman ong∙a. Isolara
pangnan kangalrangchipak aro nangenggiparangchipak ong∙a. Uni giminan kangalrangna dakgrikchakna
gita Isolara katchinikgipako ba dingtangmancha kobor ra∙ruragipako watata.
An∙chingara niamrangko ja∙rikenga ine aganoba mai
gipinrangchiba Isolni niamko pe∙na man∙a?
NEHEMIA GOLMALKO NAMATA
(Neh. 5:7 12)
An∙chingni
nikmangimin gita, dilgiparang aro rajani dolni manderangara a∙songo Jihudi
kangalrangna tangkarangko ra∙srona on∙a. Indiba ia man∙e cha∙giparangba Jihudirangoniko
sudko ra∙a. An∙chingni nikmangimin gita, sud-ara tangka srogipani ua tangkako
jakkalahanina tangka srona on∙gipana on∙dapgipa tangka ong∙a. Indiba Nehemia ia
dakbewalara ong∙gijako dakenga ine agana. ―Na∙simang sakantian na∙simangni jongadarangoniko
sudko ra∙draenga. Na∙simang indakaoniko dontongna nanga!‖ (Neh. 5:7 ERV).
Indiba Nehemiani aganana darangba nachil songja. Indakani gimin Nehemiara watgalaiahama?
Ong∙ja, ua kangalrangna dakgrikchakangkuaha. Nehemia a∙songo man∙e cha∙giparangni
aro bil gnanggiparangni kosako dakgrika. Ua dontongsrangaiahama? Ihing, dontongja.
Ua kakketko dakanioantangna bilakbegipa bobilrangko ong∙katatnaba donga. Indiba
Nehemiara ua golmal namkujana kingking dontongjanakgipa ong∙a.
Nehemia manderangna maiko aganaha uani gimin Neh. 5:7–12
oniko poraibo. Mai ong∙engani gimin Nehemiara maina dongtojaha? Uarangna uni
namnikgijaniko ua mai a∙selrangko on∙aha? Obostarangko namatna, manderangko salna
gita ua maiko jakkala?
Nehemia damsan asonge tom∙grikaniko dakna
agana. Ua obostani gimin tom∙dake chanchigrikna pilak Israelrangan re∙baa. Ia
dal∙begipa tom∙grikani dilgiparangko uamangni bewalni gimin kratcha∙atgen ine Nehemia
ka∙donga.
Nehemia
a∙bachengon nokol itani gimin agane a∙bachenga. Uano donggipa bang∙a
Jihudirangan gipin a∙songo nokol ong∙aoniko bree jakgitel ong∙aniko man∙giparang
ong∙a. Nehemia antangba uamangoni mitamko jakgitel watna gita nokolko breengnaba
dongaha. Da∙ode ua rajani dolni manderango sing∙aniko sing∙a. Uamang antangtangni
jat Jihudiko bree aro uko palna gita niam ong∙a ine uamangara chanchiama? Ian Jihudirangna
niam ong∙ama: gipin Jihudiskarangko gipin a∙songo nokol ong∙engaoniko brena aro
uko antangtango nokol dakatskanara?
Dilgiparang
Nehemiana mamungkoba aganchakja. Uni agana kattara tik ong∙akon agana ine
uamang uia. Nehemia aganangkua, ―”Na∙simangni dakara namja; an∙chingni bobil
gipin jatrangni intekani gimin na∙simang an∙chingni Isolna kene re∙rurana
nangjama?” (Neh. 5:9). Unikode Nehemia jinmao ku∙rachaka je ua
antangba tangkarangko gipinrangna srona on∙a. Uani gimin ua agana, ―An∙chinga
ia sud ra∙aniko watna nanga!‖ (Neh. 5:9 NIrV). Nehemiani kattarang Isolni
manderangko tangka srona on∙ao Jihudiskaoniko sud ra∙na gita niam on∙ja ine
mesoka. Nehemiara dilgiparangko kangalrangna ka∙sachake dakaniko nangnika.
Dilgiparang uamangni ra∙gimin pilakko uamangna on∙pilna ku∙rachaka.
KU∙MIKCHETANI (Neh. 5:12, 13)
Dilgiparang aro kangalrangni gisepo ku∙monggrikaniko (meligrikaniko)
dakanini gimin Neh. 5:12, 13 oniko poraibo. Nehemiara maina uamangni
ku∙monggrikaniko dakako rakigijagipa manderangna saoko on∙a?
Oe,
dilgiparanga uamangni kangalrangoniko ra∙gimin pilakko on∙pilna melia. Indiba Nehemiara
ku∙sikchimangmang aganaianade kusi ong∙ja. Dilgiparangara maiko uamangna ku∙rachakaha
uko dakaniko ua sakkiko man∙aniko nangnika. Uni gimin, Nehemiara ua dilgiparangko
kamalrang ba rongtalgipa dilgiparangni mikkango ku∙mikchetaniko dakataha. Ia
kamara uamangni ku∙rachakanina niam ong∙a. Unikode Nehemiara dilgiparangko
uamang antangtangni ku∙rachakaniko rakkijahaode bichal ka∙ramona ra∙angna
man∙gen.
Indiba
Nehemiara mainasa jeba ua ku∙monggrikaniko pe∙gipana sao on∙a? Uan Nehemiani
somoiode dakronggimal ong∙achim. Ku∙monggrikani gita dakgijagipana jenaba saoko
on∙aia jedakode manderanga ua niamko uigen aro uko pe∙jawa. Ua sao on∙aniara ua
songgigrikaniko rakkina gita manderangko dakchaka. Nehemia ua ku∙monggrikanini
namen gamchataniko uia. Uni gimin, uamangni ku∙rachakaniko manderangko gisik
ra∙atna man∙na gita ua maikoba dakaniko nangnika. Nehemia maikai uni dem∙gimin
(folded) ba∙rarangko satkikia na∙a uiama (Neh. 5:13)? Ia kamara chinsa ong∙aia.
Uan jeba ia ku∙mikchetani kosako re∙a pilakkon gimatgen ine Nehemiani manderangna
mesokani ong∙a. Isol ia manderangko uamangni nok aro a∙arangoniko ―satkikigen‖
(Neh. 5:13) Chan. 30:2; Deut. 23:21–23; Agan. 5:4, 5;
Levi. 19:12, aro A∙ba. 26:31 rangko poraibo. Ia podranga mikchetani giminara
an∙chingna maiko skia? Baditana uaranga rongtala?
An∙chingni
kattarangara janggi tangnaba ba sinaba bil gnang. Uni gimin, an∙ching maiko
agana aro maiko ku∙rachaka uani gimin simsakbena nanga. An∙chingni kamrangara an∙chingni
kattarang baksa melinaba nangchongmotani ong∙a. Badita sak Kristianrang bebekon
skiprakaha indiba antangtangde ugita tangjaha?
An∙chingni kattarangni bil gnangani gimin chanchibo. An∙ching
maiko agana uni gimin an∙chingara maina simsakbena nanga?
Nehemiani Dakmesoani (Neh. 5:14–19)
Nehemia 5:14–19 ni golpoko poraibo aro unikode uo sing∙anirangna
aganchakbo. A∙songni niamara uni cha∙anina korosna gita manderangara Nehemiana
kajinako gamna nanganiko agana. Manderangara ia tangkako Nehemiana gro nanga
maina uara sason ka∙gipa (governor) ong∙a. Indiba Nehemia mamungsaloba
manderangko ua kajinako on∙china gita draja. Uni cha∙ani korosna kajinako on∙na
nanganiko manderangko drajana gita mai a∙selrangko Nehemiara on∙a?
Nehemiah
5:14–19 podrangkoa basako seaha? Ua uarangko uni Artaxerxes Rajani courtchi
re∙angpilani ja∙mano seaha ine an∙ching chanchia. Nehemiara Judao bilsi 12 na
sason ka∙gipa (governor) ong∙aha. Ua somoimitingo, uko uni manderangoniko
kajinako uni cha∙anina gile ra∙na on∙aha. Indiba Nehemia mamung saloba indakja.
Ua antangni cha∙anina antangni tangkakon koros ka∙a. Ua Judao uni nokdangni
manderangni nanganirangna aro uni chu∙gimik courtni manderangna simsaka. Indake
uni sason ka∙gipa ong∙e donga gimiko tangkako bang∙e gimaatjaha. Ua Judachi
man∙e cha∙pretna ine re∙angjaha. Nehemiani man∙e cha∙a chu∙ongbeaha. Uni
giminsa ua antangna aro bang∙a manderangni cha∙anina antangonikon koros ka∙na man∙a.
Ia somoimitingo ua bang∙a cha∙anirangko gipinrangnaba on∙aha (Neh. 5:17, 18).
Nehemia 5:19 o Nehemiara maiko agana? Maikai ia miksongania
Namgipa Koborni bebe ong∙aniko an∙chingna mesoka?
Nehemia
an∙chingna saniba Isolko uni kam ka∙ao skang donchengronggipani example
mingsako on∙a. Nehemiani exampleara an∙ching pilaknan namgipa skie ra∙ani
ong∙a. Gitelna kam ka∙anio an∙chingko agre koros nangbeatjaode ba agre kosto
ong∙atjaode altuaani ong∙a. Indiba an∙chingoni badita sak Nehemiani dakaha
gita, an∙ching antangtangni kam ka∙anio Isolko skang dongen?
Philippirangna
2:3–8 ko poraibo. Mai niamrangko ia podrango mesokaha? Nang∙ni janggi tanganio da∙on
na∙ara uarangko mairangchi mesokna man∙gen?
SING∙ANIRANG:
1.
Tangka, ripeng ong∙ani, aro nokdangni golmalrang ong∙anina
dal∙batgipa a∙selara maia? Maini gimin antangnasan chanchiaianiara ua
sing∙anina aganchakani ong∙a? Antangnasan chanchiaiaoniko an∙chingni ka∙tongrangko
champengna gita an∙chingara maiko dakna man∙gen?
2.
Maikai Isolni manderangara
mikbokaoniko gelna man∙gen? An∙chingni ka∙tongrango mikbokaoniko galna mai
ku∙patianiko Isolara an∙chingna on∙a? Aganchakanina
ia podrangoniko poraibo: Isa. 58:3–12 aro Mika 6:6–8.
Kandike
niatna, Kangalrangni iano duk mamaniara uamang demechik depanterang bang·beba aro
cha·anirang dongja mitamara Karap ong·ani gimin gipin manderangoniko
cha·anirangko nangani gimin an·tangtangni a·barang, draka barirang, aro
nokrangko banda donenga. Aro saobarangde Cha·ani dongjani a·sel A·barang aro
draka barirangko Rajana Kajinako on·ne tangkarangko ra·chakaha. Uamang agana, “Chingni
be·en chingni jongadarangni be·en gitan apsan, chingni dedrang uamangni dedrang
gitan apsan; indiba nibo, Chinga chingni demechikrangko nokol itna uamangna
on·a nangaha aro uko chelatna chingni jako mamung bil dongpaja, maina chingni
a·barang aro chingnni draka barirang uamangni ong·aha” ine uamangni grapako
knaoa Nehemia namen gisiko ka·a nangaha. Unon Nehemia dal·gipa dilgipa ba Sason
ka·giparangko apsan tomate agangrikaniko dakaha.
Ripengrang
niate nibo uamangni chasongo ong·gija dakanirangko an·ching nika, mitamrangde
kema ka·na sikanian dongijaniko mesok, jekai dedrangrangko on·na nangpilani aro
gipin kamrangba gnang, ian dake dakaniara Namen namgijagipa kam ong·a, Mitam
manderang iano sutna ra·giparangko chotpilna man·jaode detangtangko bondok
donna ba ra·a. Uni gimin Nehemiara
iandakara nemen kraatchatani kam ong·a ine nike
bondok dongiparangko aro sut ra·gipa
manderangko watna nanga, (Nehemia 5:7-12) ine skie agane on·a.
Ripengrang an·chingni skie ra·anide Je tangkarangko an·chingoniko ra·oba ,
uamang chotpilna man·jaode adhako gamchina, ba uakoba man·jatelode kema
ka·aniko an·chingara dakna nanga. An·ching kristian ong·e nangenggiparangna
dakchakna nanga, dakgrik dingrikpilede bi·pilna nangja. Uni gimin mandeskana
dakanio nang·ni ka·saniko kamchi mesokbo. Ia kattarangara niam gitchamoni
ong·oba an·ching ianoniko skie ra·na man·a je, Nangni, angni jong, ada, maa,
paa, ba gipin manderangna Kasachakani kamko Kristian ong·e an·chingara kamchi
mesokjawama?
Isol Na·simangna Patichina.
Mittela.


Comments
Post a Comment